GRİP AŞILARI
Grip aşısı kimler yaptırmalı?

Belirlenen risk gruplarında aşılama önerilirken WHO (dünya sağlık örgütü) bu kapsamı genişletmiştir. Hastalık altta hiçbir risk grubu olmaksızın sağlıklı bireylerde de ölümcül seyredebilmekte.

Dünya Sağlık Örgütü:

1) Sağlık çalışanları

2) Hamileler

3) 6 ay üstünde ve herhangi bir kronik hastalığı olan bireyler

4) 15 – 49 yaş grubunda sağlıklı erişkinler

5) Sağlıklı çocuklar  49 yaş ve üzerinde sağlıklı bireyler

Avrupa Birliği Sağlık Koruma Komitesi:

1) 6 ay üstünde ve herhangi bir kronik hastalığı olan bireyler

2) Hamileler

3) Sağlık çalışanları

ABD Hastalıkları Kontrol ve Önleme Komitesi:

1)Sağlık çalışanları ve acil servis sağlık çalışanları

2) Hamileler

3) 25 – 64 yaşları arasında ve influenza komplikasyonu gelişme riski yüksek kronik hastalığı olan bireyler

4) 6 aydan küçük bebekleri olan ya da bakım veren bireyler

5) 6 ay -24 yaş arası kişiler

6) Emziren anneler

Bunun dışında özellikle grip sırasında ve sonrasında %30-40’ a varan oranda ikincil bakteriyel enfeksiyon gelişimine bağlı antibiyotik kullanımı; çocuk için okul ve aile için iş gücü kaybına neden olmaktadır.

Aşıları ne zaman ve nasıl yaptırmalıyım?  Grip enfeksiyonlarının çoğu Ekim- Mayıs ayları arasında oluşur. Ancak hastalık seyrinde değişiklik olmuş ve son yıllarda grip enfeksiyonlarının önemli bir kısmı Ocak ve Şubat aylarında ortaya çıkmış ve Nisan ayına kadar vaka bildirimi olmuştur. Aşının uygulamadan 2-3 hafta sonra etkinliği başlar. Bu nedenle Eylül ayında aşılama başlasa da en uzun ve en yüksek koruma için Ekim – Kasım ayında aşılama başlamalıdır. Yaş gruplarına göre aşı şeması değişir.

Aşılı çocuk ve genç erişkinlerin hemen hemen tamamında yüksek antikor düzeyi gelişmektedir, bu da aşı içeriğindeki virüs ile benzer olan virüslerin neden olduğu hastalığa karşı koruyuculuk sağlamaktadır.

Grip virüsünün antijenik yapısı sürekli değişim gösterdiği için her yıl yeniden aşılanmak gerekir. Dünya sağlık Örgütü grip virüsündeki değişiklikleri izler, bir önceki mevsimde etkili olan virüs tiplerini göz önüne alarak, izleyen yıl hangi tip virüslerin grip etkeni olabileceğini tahmin edip, uygulanacak grip aşısı için öneride bulunurlar. Grip aşısı sağlıklı genç erişkinlerde %70-90 arasında grip belirtilerini önleyebilir, hastalığın etkilerini azaltabilir.

Kimlere grip aşısı yapılamaz?

1) 6 aydan küçük bebekler

2)  Şiddetli Yumurta alerjisi olan kişiler. Hafif alerjisi olan kişiler aşıyı yaptırabilirler.

3) Geçmişte grip aşısı ile şiddetli allerjik reaksiyon öyküsü olan  kişiler

4) İnfluenza aşısı yapılmasını takiben 6 hafta içinde ağır nörolojik hastalık geçirme öyküsü olan kişiler.

5) Ateşli orta- ağır hastalığı olan kişiler.

Aşının yan etkileri nelerdir?  Uygulanan aşılar canlı olmayan virüslerden oluşuyor. Bu nedenle aşının hastalık yapma riski yok. En sık görülen yan etkisi aşı yerindeki ağrı ve hassasiyet. Nadiren hafif geçen 1-2 gün içinde kendiliğinden geçene nezle türü bir şikayetler oluşabilir

En sık sorulan sorulardan biride  grip aşısının içindethimerosal( Civa bazlı koruyucu) olup olmadığı ve bunun olası zararlarına ilişkindir  Thiomersal çok dozlu aşıların içinde başka mikropların bulaşmasını engellemek için eklenmektedir. Tek doz aşılar koruyucu olarak CIVA (Thimerosal) İÇERMEMEKTEDİR.  Ayrıca bilimsel çalışmalar içinde bu koruyucu madde bulunan aşılar ile lokal şişlik kızarıklık dışında önemli bir zararlı etki bildirilmemiştir. Aşının içerisinde bulunan etil merküri formudur. Zararlı etki daha çok metil merküri formu ile oluşmaktadır. Bu da başta kabuklu deniz ürünleri olmak üzere diğer bazı besinler ve deniz ürünleri ile alınabilmektedir. Her bir doz aşının içerisinde bulunan miktar haftalık tolere edilebilir miktarların 20 kat altında bulunmaktadır

Grip aşısı otizim ve alzheimer yapıyor mu? Tabi ki hayır. Dr. Andrew Wakefield’ in araştırma grubunun 1998 yılında yayınladıkları ve büyük polemiklere neden olan makaleden sonra hala daha kesin bir sonuca bağlanamamış. En azından halka açık kaynaklarda böyle bir çıkarım henüz yok. 1998 makalesinde Dr. Wakefield bebeklere yapılan kızamık asisinin içinde bulunan bazı katkı maddelerinin otizme neden olduğunu iddia etmiş ve bir kaç sene genel kanı bu asinin yasaklanması gerekliliği üzerinde yoğunlaşmıştı. Bu dönemde mmr aşılaması sayısında önemli bir düşüş olmuş ve özellikle İngiltere’de  bebekler arasında kızamık, kabakulak ve suçiçeği vakalarında artış olmuş ve iki çocuk bu hastalıklardan hayatını kaybetmişti. Daha sonra ayni sonuçlara başka yöntemlerle ulaşmaya çalışan birçok bilim adamının basarisiz olması ve Dr. Wakefield’ in şüpheli (?) ilişkileri bu makale üzerinde şüphelere neden olmuş ve makalenin 13 yazarından 10’u makaleyi geri çekme kararı almıştı.

Son yıllarda otizm istatistiksel sayı artışı ise, klasik otizm dışında atipik otizm ve diğer davranış bozukluklarının tanı konulabilir olması ve göreceli olarak otizm oranlarında artış gibi yanlış bir algı oluşturmuştur. İnsan ömrünün uzaması ile Alzheimer oranları doğal olarak artmıştır.

Sonuç olarak toplumu hastalık yükü ve iş gücü – okul devamlılığı açısından ciddi anlamda etkilemektedir. Tek korunma yolu ise aşılanmadır.

Dr. CENK GÖKER